Nowe zasady działań prośrodowiskowych od 2015 roku

 

Rok 2014 był dużym zaskoczeniem dla nowych beneficjentów programu rolnośrodowiskowego. To co było najbardziej kontrowersyjne to przede wszystkim degresywność oraz limit powierzchniowy na gospodarstwo. Spowodowało to znaczne ograniczenie w podejmowaniu przez rolników 5-letnich zobowiązań rolnośrodowiskowych i oczekiwanie na nowy PROW. Czy przyjęte rozwiązania na lata 2015-2020 w ramach tego działania będą korzystniejsze, myślę że zainteresowani ocenią we własnym zakresie.  Pocieszające jest to, że zgodnie z wytycznymi MRiRW, beneficjenci, którzy rozpoczęli realizację programu rolnośrodowiskowego w roku 2014 będą mogli w 2015 r. przejść na zasady i warunki określone dla analogicznych pakietów w ramach PROW 2014-2020.

Zmiany wprowadzone w tym zakresie  w PROW 2014-2020 to m.in. wyodrębnienie dwóch działań:

7.11 Działanie rolnośrodowiskowo-klimatyczne,

7.12 Rolnictwo ekologiczne.

 

  1. I.        Działanie rolnośrodowiskowo-klimatyczne (7.11)

 

Jego głównym celem jest promocja zrównoważonego gospodarowania, w tym racjonalne nawożenie oraz ochrona gleb i wód przed zanieczyszczeniami, zachowanie bioróżnorodności, zasobów genetycznych roślin uprawnych i zwierząt gospodarskich.

Działanie to podzielono na dwa poddziałania:

 

7.11.1  Płatności w ramach zobowiązań rolnośrodowiskowo-klimatycznych, obejmujące pakiety:

  1. Rolnictwo zrównoważone,
  2. Ochrona gleb i wód,
  3. Zachowanie sadów tradycyjnych odmian drzew owocowych,
  4. Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000,
  5. Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000.

7.11.2      Wsparcie ochrony i zrównoważonego użytkowania oraz rozwoju zasobów genetycznych w rolnictwie z podziałem na pakiety:

  1. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie,
  2. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie.

 

Nie dopuszcza się realizowania różnych pakietów i różnych działań na tej samej powierzchni. W przypadku łączenia pakietów w gospodarstwie, ale na różnych działkach, obowiązywał będzie limit powierzchniowy, który będzie określony w przepisach krajowych. Dla każdego z pakietów określone zostały stawki płatności, limit powierzchni wspieranej oraz degresywność, co obrazuje poniższa tabela:

 

Pakiet

Stawka płatności (zł/ha; zł/szt.)

Limit powierzchni wspieranej

Progi degresywność

(% stawki podstawowej)

Poddziałanie 7.11.1: Płatności w ramach zobowiązań rolnośrodowiskowo-klimatycznych

1.Rolnictwo zrównoważone

400 zł

50 ha

od 0,10 – 50 ha  - 100 % ;

2. Ochrona gleb i wód *1

- 543 zł/ha – do międzyplonów,

-450 zł/ha– do pasów ochronnych na stokach o nachyleniu > 20%,

20 ha

od 0,10 do 10 ha – 100% ;

powyżej 10 do 20 ha – 50%

3.Zachowanie sadów tradycyjnych odmian drzew owocowych

1964 zł/ha

20 ha

od 0,10 do 10 ha – 100% ;

powyżej 10 do 20 ha – 50%

4.Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000

-        ekstensywne użytkowanie na obszarach specjalnej ochrony ptaków (OSO) -589 zł/ha,

-        ochrona siedlisk lęgowych ptaków *2,tym:

  • (rycyka, kszyka, krwawodzioba, czajki) - 842zł/ha,
  • wodniczki – 1169 zł/ha,
  • dubelta, kulika wielkiego -1048 zł/ha,

-        ochrona siedlisk przyrodniczych *2 , w tym :

  • zmiennowilgotnych łąk trzęślicowych -1277 zł/ha,
  • łąk selernicowych i słonorośli – 1209 zł/ha,
  • muraw -1300 zł/ha,
  • półnaturalnych łąk wilgotnych -874 zł/ha,
  • półnaturalnych łąk świeżych-1072 zł/ha,
  • torfowisk:

×          wymogi obowiązkowe - 600 zł/ha ,

×          wymogi obowiązkowe i uzupełniające -1206 zł/ha;

150 ha

 

 

Na obszarach Natura 2000 w granicach Parków Narodowych – brak limitu

od 0,10 do 50 ha – 100% ;

>50 do 100 ha – 50%;

>100 do 150 ha –                               25%;

 

Na obszarach Natura 2000 w granicach Parków Narodowych –brak progu degresywności

5.Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000

-        ochrona siedlisk przyrodniczych *2 , w tym:

  • zmiennowilgotnych łąk trzęślicowych -1277 zł/ha,
  • łąk selernicowych i słonorośli- 1209 zł/ha,
  • muraw – 1300 zł/ha,
  • półnaturalnych łąk wilgotnych-874 zł/ha,
  • półnaturalnych łąk świeżych-1072zł/ha,
  • torfowisk:

×          wymogi obowiązkowe - 600 zł/ha ,

×          wymogi obowiązkowe i uzupełniające -1206 zł/ha);

20 ha

od 0,10 do 10 ha – 100% ;

powyżej 10 do 20 ha – 50%;

Poddziałanie 7.11.2: Wsparcie ochrony i zrównoważonego użytkowania oraz rozwoju zasobów genetycznych w rolnictwie

6.Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie *3

 

- w przypadku uprawy roślin- 750 zł/ha,

- w przypadku wytwarzania nasion/materiału siewnego – 1000 zł/ha;

20 ha *4

od 0,10 do 10 ha – 100% ,

powyżej 10 do 20 ha – 50%;

7.Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie *5

×           bydło-1600 zł/szt,

×           konie:

- klacze zimnokrwiste sztumskie i  sokólskie - 1550 zł/szt,

- pozostałe rasy koni – 1900 zł/szt,

×           owce – 360 zł/szt,

×           świnie – 1140 zł/szt,

×           kozy – 580 zł/szt;

maksymalna liczba zwierząt objęta płatnością w jednym stadzie:

- krów  - 100 szt;

- loch tej samej rasy:

70 szt – rasy puławskiej

100 szt – rasy złotnickiej białej

100 szt – rasy złotnickiej pstrej

- pozostałe gatunki i rasy – brak limitu

 

*1Wsparcie realizowane będzie na wyznaczonych obszarach tj.  szczególnie zagrożonych erozją wodną i wietrzną, o niskiej zawartości próchnicy oraz na obszarach szczególnie narażonych na zanieczyszczenia azotanami pochodzenia rolniczego (OSN) –  ok. 19,4 % powierzchni UR w  kraju.

*2 Wymagana dokumentacjaprzyrodnicze; koszty opracowania tzw. koszty transakcyjne są zwracane. Ich wysokość jest uzależnione od wyjściowej powierzchni siedliska i od obecności lub braku planu zadań ochronnych/planów ochrony (PZO/PO), jednak nie mogą być większe niż 20 %całkowitej płatności;

*3 Realizacja tego pakietu polega na uprawie lub wytwarzaniu materiału siewnego odmian regionalnych i/lub amatorskich zarejestrowanych w Krajowym  Rejestrze oraz gatunków zagrożonych erozją genetyczną takich jak: pszenica płaskurka, pszenica samopsza, żyto krzyca, lnianka siewna, nostrzyk biały, lędźwian siewny, soczewica, pasternak, przelot pospolity, gryka.

*4 Płatność dla danego gatunku/odmiany roślin uprawnych przysługuje maksymalnie do powierzchnia 5ha ;

*5  Płatność w ramach tego pakietu  jest przyznawana do samic następujących ras zwierząt :

-        bydło: polska czerwona, białogrzbieta, polska czerwono-biała, polska czarno-biała;

-        konie: koniki polskie, konie huculskie, konie małopolskie, konie śląskie, konie wielkopolskie, konie zimnokrwiste sokólskie, konie zimnokrwiste sztumskie;

-        owce: wrzosówka, świniarka, olkuska, polska owca górska odmiany barwnej, merynos odmiany barwnej, uhruska, wielkopolska, żelaźnieńska, korideil, kamieniecka, pomorska, cakiel podhalański, merynos polski w starym typie, czarnogłówka, owca pogórza;

-        kozy: koza karpacka;

-        świnie: puławska, złotnicka biała, złotnicka pstra.

Aktualnie trwają prace nad uzupełnieniem i doprecyzowaniem wymogów w ramach poszczególnych pakietów , tak aby ich realizacja w jak największym stopniu przyczyniła się do osiągnięcia zakładanych celów .

 

  1. II.      Rolnictwo ekologiczne (7.12)

 

Do tej pory wspieranie produkcji metodą ekologiczną było w ramach programu rolnosrodowiskowego, natomiast w PROW 2014-2020 wyodrębnione jest jako nowe działanie , w którym uczestniczyć mogą rolnicy, którzy już kontynuują produkcję tą metodą lub zadeklarują jej rozpoczęcie.

W tym zakresie wyodrębniono dwa poddziałania:

7.12.1. Płatność w okresie konwersji na rolnictwa ekologiczne,

7.12.2. Płatność w celu utrzymania rolnictwa ekologicznego.

Podstawową zasadą rolnictwa ekologicznego jest zaniechanie stosowania w produkcji roślinnej, zwierzęcej czy w przetwórstwie środków chemii rolnej, weterynaryjnej i spożywczej, co musi być potwierdzone ważnym certyfikatem wydanym przez upoważnioną jednostkę certyfikującą. Dla gospodarstw, które są po okresie konwersji, płatność przyznawana będzie corocznie przez okres 5-letniego zobowiązania. Natomiast gospodarstwa, które rozpoczynają przestawianie na produkcję metodami ekologicznymi maksymalnie do 3 lat realizacji zobowiązania otrzymują płatności w okresie konwersji, później przysługuje im płatność za utrzymanie produkcji metodą ekologiczną.

Wypłacana kwota, zarówno dla gospodarstw w okresie konwersji jak i po zakończeniu okresu przestawiania, będzie powiększona o rekompensatę kosztów transakcyjnych obejmujących koszt corocznej kontroli wykonanej przez upoważnione jednostki certyfikujące. Kwota ta nie będzie jednak większa niż 20 % całkowitej płatności.

 

Pakiety , stawki płatności oraz progi degresywności w tym działaniu przedstawia poniższa tabela:

 

Pakiet

Stawka płatności (zł/ha)

Progi degresywności

(% stawki podstawowej)

7.12.1 Płatność w okresie konwersji na rolnictwo ekologiczne *1

1.       Uprawy rolnicze w okresie konwersji

998 zł/ha

 

 

×           od 0,10 ha do 50 ha – 100 %

×           powyżej 50 ha do 100 ha – 50 %

×           powyżej 100 ha do 150 ha – 25 %

 

2.       Uprawy warzywne w okresie konwersji

1557 zł/ha

3.       Uprawy zielarskie w okresie konwersji

1325 zł/ha

4.       Uprawy sadownicze w okresie konwersji:
             

                 a.      podstawowe uprawy sadownicze


                 b.      ekstensywne uprawy sadownicze

 

 

1882 zł/ha

 

 790 zł/ha

5.       Uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji

830 zł/ha

6. Trwałe użytki zielone w okresie konwersji

428 zł/ha

7.12.2. Płatność w celu utrzymania rolnictwa ekologicznego

7.       Uprawy rolnicze po okresie konwersji

834 zł/ha

 

 

×           od 0,10 ha do 50 ha – 100 %

×           powyżej 50 ha do 100 ha – 50 %

×           powyżej 100 ha do 150 ha – 25%

 

8.       Uprawy warzywne po okresie konwersji

1310 zł/ha

9.       Uprawy zielarskie po okresie konwersji

1325 zł/ha

10.   Uprawy sadownicze po okresie konwersji:

 

a.      podstawowe uprawy sadownicze

 

b.      ekstensywne uprawy sadownicze

 

 

1501zł/ha

 

660 zł/ha

11.   Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji

617 zł/ha

12. Trwałe użytki zielone po okresie konwersji

428 zł/ha

 

*1 Pakiety obejmują gospodarstwa w okresie konwersji, tj. przestawiające się na produkcję metodami ekologicznymi.

 

Aby uzyskać płatność w ramach pakietów 1-6 oraz 7-11 na zadeklarowanych działkach muszą być uprawiane gatunki roślin, które dopuszczać będą stosowne przepisy krajowe.

Na poziomie gospodarstwa (ale nie na tych samych działkach) będzie istniała możliwość realizowania zarówno „Działania rolnośrodowiskowo-klimatycznego”, jak i działania „Rolnictwo ekologiczne”. Szczegóły w tym zakresie będą również doprecyzowane w krajowym prawodawstwie.

 

Opracowano na podstawie zapisów w projekcie PROW 2014-2020

wg wersji z 7 kwietnia 2014 r.

Maria Ochmańska