Rolnośrodowiskowe – nowy nabór, nowe warunki

Program rolnośrodowiskowy z roku na rok cieszy się coraz większym zainteresowaniem wśród rolników o czym świadczy wzrastająca liczba składanych w ARiMR wniosków o płatność rolnośrodowiskową. W wyniku podnoszenia wiedzy i świadomości z tego zakresu, wymogi przyjętych do realizacji pakietów nie budzą wśród nich już takiego przerażenia jak na początku, a i konieczność zadeklarowania działań  na 5 lat nie jest już taka straszna. Dodatkowe środki finansowe rekompensowały rolnikom obawy i poniesione dodatkowe nakłady.  Nic dziwnego, że zapowiadanym zmianom w tym działaniu towarzyszy tyle emocji. A zmiany te nie są korzystne, szczególnie dla tych, którzy planują rozpocząć realizację programu w 2014 roku. Projekt rozporządzenia Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi zmieniający rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Program rolnośrodowiskowy” objętego PROW na lata 2007-2013, jaki w pierwszych dniach lutego pojawił się na stronie internetowej, potwierdza wprowadzenie wielu niekorzystnych zmian w tym zakresie. Najistotniejsze z nich to:

  • brak naboru na pakiet 3. Ekstensywne trwałe użytki zielone oraz wariant 4.1. Ochrona siedlisk lęgowych ptaków poza obszarami Natura 2000.
  •  ograniczenia obszarowe – do danej powierzchni płatność rolnośrodowiskowa przysługiwać będzie wyłącznie z tytułu realizacji tylko jednego pakietu lub wariantu  (nie dotyczy realizowanego w gospodarstwie pakietu 7. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie oraz pakietu 9. Strefy buforowe).
  • wprowadzenie degresywności i limitu powierzchni wspieranej. Limit powierzchniowy obowiązuje w stosunku do przyznania płatności rolnośrodowiskowej osobno dla każdego pakietu lub wariantu jak i do łącznej powierzchnia działek rolnych w gospodarstwie, objętych wszystkimi realizowanymi pakietami lub wariantami. Powierzchnia objęta wsparciem rolnośrodowiskowym w ramach poszczególnych pakietów oraz degresywność  jest zróżnicowana, co obrazuje tabela.

Pakiet

Wariant

Limit powierzchni wspieranej

Degresywność

1. Rolnictwo zrównoważone

1.1 Zrównoważony system gospodarowania

20 ha

0,1-10 ha – 100 %

>10 – do 20 ha – 50 %

2 . Rolnictwo ekologiczne

2.1 i 2.2 - uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawiania i w okresie przestawiania)

30 ha

0,1 - 20 ha – 100 %

> 20 do30 ha – 50 %

2.3 i 2.4 - trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawiania i w okresie przestawiania)

15 ha

 brak degresywności

2.5 i 2.6 - uprawy warzywne (dla których zakończono okres przestawiania i w okresie przestawiania)

30 ha

0,1-15 ha – 100 %

>15 do 30 ha – 50%

2.7 i 2.8 - uprawy zielarskie 2.9 i 2.10 uprawy sadownicze i jagodowe, 2.11 i 2.12 -  pozostałe uprawy sadownicze i jagodowe (  dla których zakończono okres przestawiania i w okresie przestawiania)

10 ha

brak degresywności

4. Ochrona zagrożonych  siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000

4.2 -4.9  - siedliska przyrodnicze

 

4.10 - użytki przyrodnicze

20 ha

 

 

5 ha

0,1-10 ha – 100 %

>10 – do 20 ha – 50 %

 

brak degresywności

5. Ochrona zagrożonych  gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000

5.1-5.9  - miejsca lęgowe ptaków  i siedliska przyrodnicze

 

 

5.10 - użytki przyrodnicze

 

20 ha

 

 

 

5 ha

 

0,1-10 ha – 100 %

>10 – do 20 ha – 50 %

 

 

brak degresywności

6. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie

6.1 , 6.2 - produkcja towarowa i  nasienna lokalnych odmian roślin uprawnych oraz 6.4 -  sady tradycyjne

20 ha

brak degresywności

6.3 - produkcja nasienna na zlecenie banku genów

0,3 ha

brak degresywności

8.Ochrona gleb i wód

cały pakiet

20 ha

0,1-10 ha – 100 %

>10 – do 20 ha – 50 %

 

Biorąc pod uwagę zasadę, że limit powierzchniowy stosuje się zarówno do realizowanych pakietów jak i do gospodarstwa, w przypadku realizacji więcej niż jednego pakietu (lub wariantu) łączna powierzchnia działek rolnych w danym gospodarstwie do których przysługiwać będzie płatność rolnośrodowiskowa nie może przekraczać 20 ha, albo 30 ha jeśli pośród realizowanych pakietów (lub wariantów) rolnik realizuje również 2.1, 2.2 lub 2.5, 2.6 w  ramach pakietu Rolnictwo ekologiczne. Dodatkowo w wariantach uprawowych tego pakietu (2.1, 2.2. oraz 2.5 – 2.12 ) płatność będzie przyznawana jeśli rolnik wytworzył produkty ekologiczne  i w 50% wprowadził je na rynek, co potwierdzone zostanie stosownymi fakturami. Natomiast w  przypadku wariantu związanego z TUZ-ami (2.3 i 2. 4)-  jeżeli w okresie 15 III – 30 IX w roku złożenia wniosku rolnik był posiadaczem bydła, koni, owiec lub kóz utrzymywanych zgodnie z zasadami rolnictwa ekologicznego, przy czym powierzchnia wyliczana jest w oparciu o DJP i współczynnik 0,5.

W tym pakiecie zmianie uległa również lista roślin uprawnych kwalifikujących się do przyznania płatności rolnośrodowiskowej oraz przywrócona została realizacja wariantów związanych z uprawami sadowniczymi i jagodowymi wraz ze szczegółowymi zapisami kiedy ta płatność do tych wariantów  będzie przysługiwała.

Projekt rozporządzenia przedstawia szczegółowy sposób wyliczania płatności w przypadku realizowania różnych pakietów czy wariantów w gospodarstwie (ale na różnych gruntach) oraz wprowadza zmiany w sankcjonowaniu przy uchybieniach w realizacji wymogów zobowiązania.

Nie wszystko w naborze 2014 ulega zmianie. Większość szczegółowych zapisów dotyczących wymogów oraz stawki płatności pozostają według starych zasad.

Zaproponowane w projekcie zmiany obowiązującego Rozporządzenia MRiRW z 13 marca 2013 roku (Dz. U. z 2013 r. poz. 361 z późn. zm.) ucieszą zapewne beneficjentów, którzy już są w trakcie realizacji 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego. Zgodnie bowiem z §3.1 projektowanego rozporządzenia rolnik, który na podstawie dotychczasowych przepisów podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe , kontynuuje jego realizację według  dotychczasowych zasad z tym, że począwszy od 15 marca 2015 r. nie może zwiększyć powierzchni  objętej płatnością w ramach wariantu  4.1.

Jednak wielu rolników, szczególnie ci którym zobowiązanie rolnośrodowiskowe kończy się 15 marca b.r  będzie się zastanawiać czy ponownie przystąpić do programu. Główna bariera to zapewne powierzchnia zakwalifikowana do  płatności, a tym samym i kwota, jaką w ramach tego działania można otrzymać. Szczególnie będzie to istotne w pakiecie rolnictwo zrównoważone, gdyż przypominamy, że pakiet ten musi być realizowany na terenie całego gospodarstwa a płatność ograniczona zostanie do 20 ha.

                        Zainteresowanych uczulamy, że materiał został opracowany na podstawie projektu rozporządzenia z dnia 5.02.2014r. i jest sygnalizacją zapowiadanych zmian. Często po konsultacjach społecznych zapisy projektów są modyfikowane, w związku z powyższym prosimy konsultować się z doradcami rolnośrodowiskowymi, by uściślić powyższe wiadomości.

Maria Ochmańska

                                                                                  KPODR Minikowo