Ocena kondycji krów mlecznych

ABC punktowej oceny kondycji krów mlecznych (BCS).

 

Instrukcja oceny kondycji ciała krów mlecznych opracowana
na podstawie metody stworzonej w Uniwersytecie Stanowym w Pensylwanii.

 

Jednym z niezbędnych narzędzi kontrolujących poprawność żywienia w gospodarstwach hodujących krowy wysokomleczne jest punktowa ocena kondycji krów BCS. Dzięki niej możemy w szybki sposób bez inwestowania  w sprzęt ocenić czy krowy w danym okresie laktacji nie są zbyt grube czy też za chude.

 

Wyniki w tej ocenie najczęściej mieszczą się między 2,0 a 4,0. Zarówno wyniki poniżej 2,0 jak i te powyżej 4,0 są ekstremalne i wymagają natychmiastowego leczenia lub też natychmiastowej reakcji w celu odbudowania lub zredukowania masy ciała.

Stopnie za ocenę rezerw tłuszczowych mieszczą się w skali  od 1 do 5, co 0,25 punktu.

Krowa z oceną nr 1 jest ekstremalnie wychudzona, nr 2 chuda, nr 3 średnia, nr 4 opasiona, nr 5 otyła.

Metoda BCS polega na obserwacji i sprawdzeniu za pomocą dotyku miejsc zlokalizowanych w okolicach miednicy i lędźwi.

 

Rys. 1

 

 

Rys. 2

 

Kiedy powinniśmy oceniać kondycję krów?

Docelowo warto dokonywać oceny raz w miesiącu, przy czym najbardziej istotne są terminy podane w tabeli poniżej.

Faza laktacji

Punkty BCS

Przy wycieleniu

3,5 (3,25-3,75)

60 dni po wycieleniu

3 (2,50 – 3,25)

100 dni przed zasuszeniem

3,5 (3,00-3,50)

Przy zasuszeniu

3,5 (3,25-3,75)

 

 

 

 

Niżej opisany i zobrazowany system oceny umożliwia w prosty i dokładny sposób w wystawieniu odpowiedniego stopnia.

 

Decyzja 1

Stojąc z boku krowy oceniamy płaszczyznę między guzem biodrowym i kulszowym.

Decydujemy tu czy krowa ma 3,00 lub mniej czy też ma więcej jak 3. Może to być jedna z najtrudniejszych ocen zwłaszcza jeśli krowa ma kondycję 3 lub 3,25.

Rys. 3

Rys. 4

V – oznacza kondycję mniejszą lub równą 3

U – oznacza kondycję większą niż 3

 

Decyzja 2 którą podejmujemy jeśli linia pomiędzy guzem kulszowym a biodrowym tworzy literę V

Stojąc z tyłu krowy oceniamy czy guzy biodrowe są okrągłe czy kanciaste.

Rys. 5

Rys. 6

Rys. 5 Zaokrąglone guzy biodrowe. BCS = 3

Rys. 6 Kanciaste guzy biodrowe.  BCS = 2,75 lub mniej

 

Decyzja 3

 

Obserwujemy łatwo widoczne otłuszczenie guzów kulszowych.

Rys. 7.

 

Widoczne otłuszczenie guza kulszowego.  BCS = 2,75

 

Decyzja 4

Następny krok polega na wyczuciu dłonią na guzie kulszowym podskórnej poduszki tłuszczowej lub jej braku.

Rys. 8 Wyczuwalna poduszka tłuszczowa na guzie kulszowym. BCS = 2,5

 

Rys. 9 Nie wyczuwalna tkanka tłuszczowa na guzie kulszowym. BCS =2,25 lub mniej

 

Decyzja 5

Oceniamy widoczność wyrostków poprzecznych lędźwiowego odcinka kręgosłupa.

Obserwujemy tutaj widoczne z góry kościste grzbiety wyrostków poprzecznych. Szacujemy odległość od czubka wyrostków poprzecznych do miejsca w którym łatwo możemy jeszcze zobaczyć grzbiety wyrostków poprzecznych.

 

Rys. 10 Wyrostki widoczne w ½  dogi  BCS = 2,25   

Rys. 11 Wyrostki widoczne w ¾ dogi, BCS = 2,00


                                                                                

Decyzja 6

Krowy których wyrostki kolczyste kręgosłupa
i wyrostki poprzeczne w odcinku lędźwiowym są uformowane w kształcie piły mają kondycje mniejszą niż 2.

Rys. 12

 

Decyzja 2 podejmowana wtedy gdy pomiędzy guzem kulszowym a biodrowym tworzy się charakterystyczna litera U

Stojąc z tyłu krowy oceniamy czy wiązanie między guzem biodrowym a kręgosłupem i wiązanie między guzem kulszowym a kręgosłupem jest widoczne.

 

Rys. nr 13

Wiązanie guz biodrowy a kręgosłup dobrze widoczne.

Wiązanie guz kulszowy a kręgosłup dobrze widoczne.

BCS =3,25

Decyzja 3

 

Kontynuujemy ocenę widoczności wiązadeł. Okolice okołoodbytowe jako pierwsze wypełniają się tłuszczem.

 

Rys. 14

 

Wiązanie guz biodrowy a kręgosłup dobrze widoczne.

Wiązanie guz kulszowy a kręgosłup słabo widoczne.

BCS =3,50

 

Decyzja 4

 

Okolice okołoodbytowe są kompletnie wypełnione tłuszczem. Oceniamy tu widoczność wiązania między guzem biodrowym
a kręgosłupem.

 

Rys. 15

 

Wiązanie guz biodrowy a kręgosłup słabo widoczne.

Wiązanie guz kulszowy a kręgosłup nie widoczne.

BCS = 3,75

Rys. 16

 

Wiązanie guz biodrowy a kręgosłup nie widoczne. Pomiędzy guzem biodrowym a kręgosłupem

tworzy się linia prosta.  BCS = 4,00

 

Opracował  Stanisław Pater, KPODR Minikowo