6. Strefy ochronne po nowemu

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 31 marca 2014 roku w sprawie warunków stosowania środków ochrony roślin (Dz.U. poz. 516) określa m.in. minimalne odległości od określonych miejsc lub obiektów oraz warunki atmosferyczne, w jakich można stosować środki ochrony roślin.

W przypadku środków ochrony roślin, dla których zezwolenie na wprowadzanie do obrotu wydano przed 14 czerwca 2011 roku i których etykieta nie określa minimalnej odległości od zbiorników i cieków wodnych, wynosi ona na terenie otwartym 20 m.

Dla preparatów zarejestrowanych po 14 czerwca 2011 roku szerokość strefy buforowej dla różnych technik ograniczających znoszenie (TOZ) jest zamieszczona w etykiecie. Największą szerokość strefy należy stosować w przypadku tradycyjnej techniki opryskiwania. Zastosowanie TOZ daje możliwość zmniejszenia tej szerokości do odpowiednio wyznaczonej w etykiecie.

Jeżeli etykieta środka ochrony roślin nie zawiera informacji o strefach buforowych, środki ochrony roślin na terenie otwartym stosuje się w odległości co najmniej 20 m od pasiek oraz co najmniej 3 m od krawędzi jezdni dróg publicznych, z wyłączeniem dróg gminnych i powiatowych. Minimalna odległość od zbiorników i cieków wodnych oraz terenów nieużytkowanych rolniczo, innych niż będących celem zabiegu z zastosowaniem środka ochrony roślin, wynosi 1 m dla opryskiwaczy polowych oraz 3 m dla opryskiwaczy sadowniczych.

Odległości od zbiorników i cieków wodnych są mierzone w linii prostej od krawędzi koryta naturalnego cieku wodnego, kanału lub rowu albo od górnej krawędzi misy zbiornika wodnego.

Środki ochrony roślin na terenie otwartym można stosować wtedy, gdy prędkość wiatru nie przekracza 4 m/s – pod warunkiem zastosowania techniki opryskiwania ograniczającej znoszenie cieczy użytkowej.

W Polsce nie opracowano dotychczas klasyfikacji technik ograniczających znoszenie. Gdy lista TOZ zostanie  określona, użytkownik opryskiwacza będzie miał możliwość sprawdzenia, do jakiej klasy redukcji znoszenia (50%, 75%, 90%) zalicza się technika, którą wykonuje zabiegi oraz na podstawie etykiety preparatu ustalić wskazaną szerokość strefy buforowej. Obecnie należy stosować się do zaleceń etykiety, a w sąsiedztwie stref buforowych podjąć wszelkie możliwe działania ograniczające efekt znoszenia. Polegają one głównie na korekcie parametrów zabiegu i na odcinaniu dopływu cieczy na uwrociach przez wyłączenie rozpylaczy precyzyjnie na granicy pola. W przypadku wiatru skierowanego w stronę zabudowań, pastwisk, zbiorników wody i dróg publicznych należy pozostawić nieopryskane pasy w sąsiedztwie obszarów wrażliwych, a zabieg w tych miejscach dokończyć, gdy wystąpią korzystne warunki atmosferyczne. Użycie rozpylaczy eżektorowych, redukowanie ciśnienia cieczy i prędkości roboczej oraz obniżenie wysokości belki polowej dla upraw płaskich – to najczęściej spotykane zalecenia, które będą zamieszczone na liście TOZ. Nie są to jakieś nadzwyczajne działania, lecz znane od dawna zasady Dobrej Praktyki Ochrony Roślin.

Andrzej Siennicki