Ogólne zasady tworzenia grup i organizacji producentów w sektorze rolnym i leśnym

 

Ogólne zasady tworzenia grup i organizacji producentów w sektorze rolnym i leśnym 

            Proces uznawania grup producentów w sektorze rolnym reguluje ustawa z dnia 15 września 2000r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw.

            Producenci rolni, którzy chcą utworzyć grupę producentów rolnych, rejestrują się najpierw jako przedsiębiorcy w Krajowym Rejestrze Sądowym/Rejestrze Przedsiębiorców. Aby uzyskać status grupy producentów rolnych, osoby reprezentujące grupę składają do właściwego ze względu na siedzibę grupy marszałka województwa wniosek o rejestrację grupy wraz z wymaganymi załącznikami. Marszałek województwa, w drodze decyzji administracyjnej, stwierdza spełnienie przez grupę warunków określonych w prawodawstwie i dokonuje wpisu do rejestru grup producentów rolnych. Marszałek województwa prowadzi rejestr grup producentów rolnych i sprawuje nadzór nad działalnością grup, poprzez przeprowadzane kontrole w zakresie spełniania przez grupy warunków określonych w ww. ustawie. Organem odwoławczym od decyzji marszałka województwa jest minister właściwy do spraw rolnictwa.

 

          Proces uznawania organizacji w sektorze mleka i przetworów mlecznych reguluje ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych.

          Producenci, którzy chcą utworzyć organizację w sektorze mleka, składają do Prezesa Agencji Rynku Rolnego wniosek o uznanie organizacji producentów w tym sektorze wraz
z wymaganymi załącznikami. Prezes, w drodze decyzji administracyjnej, stwierdza spełnienie przez organizacje warunków określonych w ww. ustawie i uznaje organizacje oraz wpisuje je do rejestru organizacji producentów.

 

          Członkami grupy mogą być osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej prowadzące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej.

           Grupa producentów rolnych prowadzi działalność gospodarczą jako przedsiębiorca posiadający osobowość prawną, pod warunkiem, że:

  • została utworzona przez producentów jednego produktu rolnego lub grupy produktów;
  • działa na podstawie statutu lub umowy (aktu założycielskiego);
  • składa się z członków, udziałowców lub akcjonariuszy (żaden z nich nie może posiadać więcej niż 20% głosów na walnym zgromadzeniu lub zgromadzeniu wspólników);
  • przychody ze sprzedaży produktów lub grup produktów wytworzonych
    w gospodarstwach członków grupy stanowią więcej niż połowę przychodów grupy ze sprzedaży produktów lub grup produktów, dla których grupa została utworzona;
  • określi obowiązujące członków grupy zasady, dotyczące jakości i ilości dostarczanych grupie produktów lub grup produktów oraz sposoby przygotowania produktów do sprzedaży ujęte w formie aktu założycielskiego.

 

Akt założycielski grupy oprócz wymagań określonych w przepisach dotyczących wybranej formy prawnej powinien zawierać:

  • zasady przyjmowania do grupy nowych członków oraz występowania członków
    z grupy, przy czym minimalny okres członkostwa, który liczy się od dnia wydania decyzji przez marszałka województwa, nie może być krótszy niż trzy lata działalności grupy, a informacja o zamiarze wystąpienia z grupy powinna być złożona na piśmie co najmniej 12 miesięcy przed końcem danego roku działalności grupy (obowiązek ten nie dotyczy członków grupy, którzy otrzymali postanowienie o spełnieniu warunków w ramach programu rent strukturalnych),
  • zasady zbywania akcji lub udziałów w spółce akcyjnej lub spółce z ograniczoną odpowiedzialnością,
  • wymóg przynależności tylko do jednej grupy w zakresie danego produktu lub grupy produktów,
  • wymóg sprzedaży przez członków grupy całości produktów lub grupy produktów za pośrednictwem grupy oraz odstępstwa od tej zasady,
  • zasady dostarczania przez członków grupy informacji dotyczącej wielkości sprzedaży i cen uzyskiwanych za produkty, z uwagi na które grupa została utworzona, a są sprzedawane poza grupą,
  • zasady tworzenia i wykorzystywania funduszu specjalnego, jeżeli będzie on utworzony,
  • sankcje wobec członka grupy, który nie wypełnia nałożonych na niego obowiązków.

CELE DZIAŁANIA GRUPY PRODUCENTÓW ROLNYCH

  1. Planowanie produkcji, tworzenie dużych partii towarów w określonym standardzie jakościowym oraz dokonywanie wspólnych transakcji sprzedaży  towarów
    wg obowiązujących na rynku standardów.
  2. Współpraca we wdrażaniu nowoczesnych technologii zapewniających obniżenie kosztów produkcji i uzyskanie jednolitych standardów jakościowych.
  3. Hurtowe zaopatrzenie w środki produkcji z możliwością negocjowania cen, terminów i warunków dostaw do możliwości członków grupy.
  4. Prowadzenie wspólnego przechowalnictwa i przygotowania towaru na rynek.
  5. Możliwość wspólnego inwestowania w zakup budynków, maszyn i urządzeń niezbędnych do nowoczesnej produkcji, przechowalnictwa, przetwórstwa
    i przygotowania towaru do sprzedaży.
  6. Wyeliminowanie do minimum pośredników handlowych w kanałach dystrybucji produktów i zaopatrzenia.
  7. Włączenia się w transakcje giełdowe wg norm i w ilościach wymaganych przez tego typu pośrednika.
  8. Wspólne użytkowanie maszyn i urządzeń, wymiana lub organizowanie usług na rzecz stowarzyszonych gospodarstw.
  9. Prowadzenie wspólnego marketingu i dystrybucji towarów.
  10. Ochrona środowiska naturalnego.

 

ETAPY TWORZENIA GRUPY PRODUCENTÓW ROLNYCH

I. Zorganizowanie branżowego spotkania osób mających pomysł na wspólne gospodarowanie, deklarujących przystąpienie do grupy producentów.

- wybór grupy inicjatywnej i powierzenie jej zadań,

- zidentyfikowanie problemów i określenie celów działania,

- zapoznanie się z prawodawstwem,

- zebranie informacji o potencjale produkcyjnym.

 

II. Zebranie założycielskie.

- wybór formy prawnej,

- opracowanie i uchwalenie aktu założycielskiego,

- wybór organów,

- opracowanie i uchwalenie regulaminów wewnętrznych.


III. Rejestracja grupy jako firmy i przedsiębiorcy (sąd rejonowy).

- sporządzenie dokumentacji rejestrowej.


IV. Sporządzanie planu działania/marketingowego.


V. Wpis grupy producentów do rejestru marszałka województwa.

- sporządzenie dokumentacji do rejestru administracyjnego.

 

FORMY ORGANIZACYJNO - PRAWNE GRUP PRODUCENTÓW

          Prawodawstwo polskie dopuszcza do tworzenia grup producentów i prowadzenia działalności gospodarczej następujące formy prawne:

* Stowarzyszenie

             Podstawa prawna - Ustawa z 7 kwietnia 1989 roku: Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. Nr  20/1989, poz. 104, ze zmianami).

* Zrzeszenie

            Podstawa prawna - Ustawa z 8 października 1982 roku, o społeczno-zawodowych organizacjach rolników (Dz. U. Nr 32/1982, poz. 217, ze zmianami).

* Spółdzielnia

            Podstawa prawna - Ustawa z 16 września 1982 roku: Prawo spółdzielcze (Dz. U. 2008 r. Nr 163 poz. 1014).

* Spółki kapitałowe (spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, spółka akcyjna).

             Podstawa prawna - Ustawa z dnia 15 września 2000: Kodeks Spółek Handlowych (Dz. U. z dnia 8 listopada 2000 r. Nr 94, poz. 1037 ze zmianami)

 

             Powyższe formy prawne wymagają rejestracji w Wydziale Gospodarczym KRS Sądu Rejonowego oraz wpisu do rejestru przedsiębiorców KRS.

 

Zasady tworzenie grup i organizacji producentów w ramach PROW 2014 – 2020

Powiązania z innymi aktami prawnymi

· Ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983, z późn. zm.).

· Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz

uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 671).

· Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 50 oraz 1272).

Beneficjenci

· Grupy producentów rolnych, które powstaną od dnia 1 stycznia 2014 r., działające jako przedsiębiorcy, składające się z osób fizycznych i które spełnią dodatkowe warunki kwalifikowalności.

· Organizacje producentów, które powstaną od dnia 1 stycznia 2014 r., działające jako przedsiębiorcy, składające się z osób fizycznych lub prawnych i które spełnią dodatkowe warunki kwalifikowalności.

 

          Powyżej wymienione podmioty powinny wykonywać swoją działalność jako mikro-, małe lub średnie przedsiębiorstwo.

 

Warunki kwalifikowalności

Pomoc może być przyznana wnioskodawcy, który spełnia następujące warunki:

          · łączy producentów jednego produktu lub grupy produktów, którzy nie byli członkami grupy producentów/wstępnie uznanej grupy producentów/organizacji, utworzonej ze względu na ten sam produkt lub grupę produktów, której przyznano pomoc na rozpoczęcie działalności ze środków Unii Europejskiej po dniu 1 maja 2004 r.;

          · przedłoży biznesplan i zadeklaruje jego realizację w celu osiągnięcia jego założeń w trakcie trwania 5-letniego okresu wsparcia.

 

          Wsparcia nie przewiduje się na tworzenie grup i organizacji producentów w kategorii produktu: drób żywy (bez względu na wiek), mięso lub jadalne podroby drobiowe: świeże, chłodzone, mrożone.

 

Zasady dotyczące ustanawiania kryteriów wyboru

 

     Przewiduje się preferencje w przyznawaniu pomocy dla grup i organizacji producentów, spełniających następujące warunki:

  •   zorganizowanych w formie spółdzielni.
  •   zrzeszających producentów w następujących kategoriach:

- produkty wysokiej jakości objęte art. 16 rozporządzenia EFRROW, w szczególności rolnictwa ekologicznego;

- świnie żywe, prosięta, warchlaki, mięso wieprzowe: świeże, chłodzone, mrożone;

- bydło żywe: zwierzęta rzeźne lub hodowlane, mięso wołowe: świeże, chłodzone, mrożone;

- owce lub kozy żywe, zwierzęta rzeźne lub hodowlane, wełna owcza lub kozia strzyżona potna, mięso owcze lub kozie: świeże, chłodzone, mrożone, skóry owcze lub kozie surowe (suszone);

- miód naturalny lub jego produkty pszczele;

- rośliny w plonie głównym, całe lub rozdrobnione, uprawiane z przeznaczeniem na

cele energetyczne lub do wykorzystania technicznego;

- szyszki chmielowe.

  • zrzeszających jak największą liczbę członków w danej kategorii.
  • zrzeszających producentów, w gospodarstwach których produkcja objęta została dobrowolnym ubezpieczeniem.

 

Kwoty i wielkość wsparcia

 Rodzaj wsparcia

          Wsparcie stanowi procentowy ryczałt od wartości przychodów netto grupy lub organizacji producentów ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, wytworzonych w gospodarstwach rolnych jej członków, w poszczególnych latach i sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy lub organizacji. Pomoc przyznawana jest w okresie pierwszych 5 lat funkcjonowania grupy/organizacji od dnia rejestracji/uznania.

          Pomoc na rozpoczęcie działalności ze środków Unii Europejskiej po dniu 1 maja 2004 r. należy rozumieć jako środki wsparcia otrzymane przez grupę/organizację producentów w celu utworzenia i przeznaczenie ich na działalność administracyjną lub inwestycyjną.

 

Wsparcie wynosi:

· w pierwszym roku – 10%,

· w drugim roku – 8%,

· w trzecim roku – 6%,

· w czwartym roku – 5%,

· w piątym roku – 4%.

 

           Maksymalnie równowartość 100 000 euro w każdym roku pięcioletniego okresu pomocy. Wypłata ostatniej raty wsparcia nastąpi po potwierdzeniu prawidłowej realizacji biznesplanu.

 

Biznesplan zawiera w szczególności:

 

  • informacje podstawowe o grupie/organizacji, takie jak np. nazwa, adres, forma prawna, wskazanie członków i wielkości produkcji każdego z nich;
  • cele, spójną koncepcję oraz etapy rozwoju grupy/organizacji, w oparciu o cele dla których udzielane jest wsparcie tj.:

 - dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produktów producentów, którzy są członkami takich grup lub organizacji,

 - wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych,

 - ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności, oraz

 - innych zadań, które mogą być prowadzane przez grupy i organizacje producentów, takich jak rozwijanie umiejętności biznesowych i marketingowych oraz organizowanie i ułatwianie procesów wprowadzania innowacji.

  • opis wyjściowej i docelowej sytuacji grupy/organizacji, w tym m.in. informacje nt. zasobów poszczególnych gospodarstw będących w posiadaniu członków grupy/organizacji oraz struktury organizacyjnej i wielkości produkcji;
  • opis i harmonogram planowanych działań prowadzących do rozwoju grupy/organizacji, w tym inwestycji;
  • informacje nt. planowanych szkoleń i korzystania z doradztwa;
  • informacje nt. innych zamierzeń dotyczących rozwoju grupy/organizacji.

 

 

WYKAZ PRODUKTÓW DLA KTÓRYCH MOŻNA TWORZYĆ GRUPY PRODUCENTÓW ROLNYCH

          Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zmieniające rozporządzenie
w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych z dnia 8 maja 2014r

(województwo kujawsko-pomorskie)

 

Lp.

Wykaz produktów i grup produktów

Minimalna roczna wielkość produkcji towarowej

(w t., szt., ha, zł)

Minimalna liczba członków grupy produktów rolnych

1

2

3

4

 1 

Konie żywe, mięso końskie: świeże, chłodzone, mrożone 

24 sztuki 

2

Bydło żywe: zwierzęta rzeźne lub hodowlane, mięso wołowe: świeże, chłodzone, mrożone.

80 sztuk

5

3

Świnie żywe, prosięta, warchlaki, mięso wieprzowe: świeże, chłodzone, mrożone

4 000 sztuk

5

4

Owce lub kozy żywe, zwierzęta rzeźne lub hodowlane, wełna owcza lub kozia strzyżona potna, mięso owcze lub kozie: świeże, chłodzone, mrożone, skóry owcze lub kozie surowe (suszone)

600 sztuk

5

5

Drób żywy (bez względu na wiek), mięso lub jadalne podroby drobiowe: świeże, chłodzone, mrożone

kurczaki lub
kaczki, lub
gęsi, lub
indyki, lub
przepiórki, lub
perliczki, lub
strusie(1)

 

 

 

 500 000 sztuk
4 000 sztuk
4 000 sztuk
4 000 sztuk

4 000 sztuk

4 000 sztuk

500 sztuk

 

 


5
5
5
5
5
5

5

6

Króliki żywe, mięso lub jadalne podroby królicze: świeże, chłodzone, mrożone

4 000 sztuk

5

7

Nutrie żywe, mięso jadalne lub podroby nutriowe: świeże, chłodzone, mrożone, skóry surowe ( suszone )

2 000 sztuk

5

8

Szynszyle żywe, skóry surowe (suszone)

1 000 sztuk

5

9

Lisy pospolite lub polarne, norki, tchórze, jenoty żywe, skóry surowe (suszone)

5 000 sztuk

5

10

Jaja ptasie

 500 000 sztuk

5

11

Mleko:
krowie
owcze lub kozie


100 000 litrów
90 000 litrów

 

5

5

12

Miód naturalny lub inne produkty pszczele

50 000 zł

5

13

Kwiaty świeże- cięte, doniczkowe

800 000 zł

5

14

Ziemniaki świeże lub chłodzone:

750 ton

5

15

Ziarno zbóż(2)

600 ton

5

16

Nasiona roślin oleistych(2)

900 ton

5

17

Ziarno zbóż lub nasiona roślin oleistych

750 ton

5

18

Rośliny przeznaczone do produkcji zielarskiej lub farmaceutycznej(3)

200 000 zł

5

19

Ozdobne rośliny ogrodnicze, szkółkarstwo roślin- sadowniczych i ozdobnych, rozsada roślin warzywnych

1 500 000 zł

5

20

Buraki cukrowe

6 000 ton

5

21

Len lub konopie- uprawiane na włókno

20 hektarów

5

22

Szyszki chmielowe

45 hektarów

7

23

Liście tytoniu suszone

380 ton

50

24

Materiał siewny lub sadzeniaki

900 000 zł

5

25

Rośliny w plonie głównym, całe lub rozdrobnione, uprawiane z przeznaczeniem na cele energetyczne lub do wykorzystania

technicznego

50 000 zł

5

26

Produkty rolnictwa ekologicznego

40 000 zł

5

27

Produkty rolne, zarejestrowane w Komisji Europejskiej, zgodnie z przepisami o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych

100 000 zł

5

28

Ślimaki żywe, świeże, schłodzone, zamrożone, z wyłączeniem ślimaków morskich

500 000 szt.

5

29

Daniele lub jelenie żywe, ich mięso: świeże, schłodzone, mrożone, skóry surowe (suszone)

40 000 zł

5

(1) Jeżeli grupa zrzesza producentów drobiu ze względu na różne gatunki, ilość sztuk drobiu dla każdego gatunku wynosi co najmniej połowę.

(2) Dotyczy grup producentów rolnych, które zostały wpisane do rejestru grup producentów rolnych przed dniem 1 czerwca 2014 r.

(3) Z wyłączeniem bazylii, melisy, mięty, origanum vulgare (lebiodka pospolita/dziki majeranek), rozmarynu, szałwii, tymianku
i szafranu.

 

Tomasz Bieliński