5 września 2017 roku w Dzienniku Ustaw poz. 1692 opublikowano nowe rozporządzenie dotyczące BHP przy obsłudze zwierząt w gospodarstwie. W rozporządzeniu pojawiło się kilka wątków dotyczących m.in. BHP przy obsłudze zyskujących na popularności hodowli, np. zwierząt futerkowych, jeleniowatych czy też strusi. Jakie więc zagadnienia obejmuje nowe rozporządzenie?

Rozporządzenie określa wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze zwierząt gospodarskich w rozumieniu przepisów o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich. Przez obsługę zwierząt rozumie się czynności związane z chowem, hodowlą oraz użytkowaniem zwierząt, wykonywane codziennie lub okresowo, w szczególności prace związane z karmieniem, pojeniem, dojeniem, rozrodem, wymianą ściółki, pomocą podczas zabiegów lekarsko-weterynaryjnych, pielęgnacją i transportem.

Określa się szczegółowo  co trzeba zapewnić w pomieszczeniach przeznaczonych do utrzymywania zwierząt:

- utrzymuje się czystość i porządek;

- podejmuje się działania mające na celu przeciwdziałanie zagrzybianiu ścian i sufitów;

- zapewnia się oświetlenie umożliwiające bezpieczne wykonywanie pracy przy obsłudze zwierząt;

- wyznacza się bezpieczne miejsca do przechowywania maszyn, urządzeń, narzędzi oraz odzieży ochronnej;

n zapewnia się dostęp do umywalki z doprowadzoną ciepłą i zimną wodą, dozownikiem ze środkiem myjącym do rąk, dozownikiem ze środkiem dezynfekcyjnym do rąk oraz pojemnikiem z ręcznikami jednorazowego użytku.

Nowe rozporządzenie zwraca także uwagę na wiele aspektów technicznych związanych z budową lub przebudową budynków inwentarskich oraz warunkami technicznymi.

- W nowo budowanych lub przebudowywanych pomieszczeniach inwentarskich stosuje się urządzenia techniczne ułatwiające pracę przy dowozie i dozowaniu pasz, usuwaniu odchodów zwierzęcych oraz pojeniu zwierząt.

- W pomieszczeniach inwentarskich, w których znajdują się poddasza użytkowe, otwory w stropach i ścianach służące do zrzucania pasz i słomy zabezpiecza się balustradami składającymi się z poręczy ochronnych umieszczonych na wysokości co najmniej 1,1 m i krawężników o wysokości co najmniej 0,15 m, licząc od poziomu stropu pod poddaszem. Między poręczą i krawężnikiem umieszcza się w połowie wysokości poręcz pośrednią lub przestrzeń tę wypełnia się w sposób uniemożliwiający wypadnięcie.

- W pomieszczeniach inwentarskich, w których są stosowane urządzenia z silnikiem elektrycznym, zapewnia się zabezpieczenie tych urządzeń przez zastosowanie obudowy lub zabudowy chroniącej przed wydostaniem się elementów konstrukcyjnych silnika podczas jego pracy, jak również przed czynnikami zewnętrznymi, które mogą spowodować jego uszkodzenie.

- W pomieszczeniach inwentarskich, w których występują hale udojowe z kanałami udojowymi, przy schodach stosuje się poręcze lub barierki o właściwościach antypoślizgowych, a w przypadku występowania zmian poziomu powierzchni zamieszcza się informacje o zmianie poziomu powierzchni, w szczególności takie jak: „uwaga wzniesienie” lub „uwaga uskok”.

- Na ciągach komunikacyjnych szczególnie narażonych na wodę lub odchody zwierzęce, służących do przemieszczania się osób wykonujących prace przy obsłudze zwierząt, zapewnia się stosowanie posadzki antypoślizgowej.

Przy obsłudze zwierząt niedopuszczalne jest:

- wykonywanie pracy po spożyciu alkoholu, środków odurzających lub środków psychotropowych;

- zbliżanie się do zwierząt bez zasygnalizowania im swojej obecności;

- palenie tytoniu;

- spożywanie posiłków.

Osoby wykonujące prace przy obsłudze zwierząt wykonują te prace w taki sposób, aby nie niepokoić zwierząt, w szczególności ograniczają powstawanie dźwięków, które mogą niepokoić zwierzęta, z wyjątkiem czynności wykonywanych podczas wypędzania zwierząt z pomieszczeń.

Osobom wykonującym prace przy obsłudze zwierząt, które zostały poszkodowane na skutek ugryzienia lub poturbowania przez zwierzęta lub na skutek zranienia przez przedmioty zanieczyszczone odchodami, wydalinami, wydzielinami, płynami ustrojowymi lub ziemią, niezwłocznie zapewnia się pomoc lekarską.

Ogólnie rzecz ujmując rozporządzenie zebrało w jednym dokumencie najważniejsze aspekty wpływające na dobrostan, ale też komfort pracy osób zajmujących się obsługą hodowli.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia, czyli w praktyce zacznie obowiązywać 6 marca 2018 roku. Jednocześnie traci moc rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 września 2001 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze zwierząt gospodarskich (Dz.U. poz. 1268 oraz z 2005 r. poz. 2149).

Bartłomiej Lubiński

Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego

Fot. L. Piechocki