Ponad 40% polskich gleb charakteryzuje się niską jakością i przydatnością rolniczą ponieważ zostały one  wytworzone w procesie glebotwórczym ze żwirów, piasków luźnych i słabo gliniastych. Gleby te charakteryzują się niską zawartością próchnicy. Średnia zawartość próchnicy w glebach Polski wynosi zaledwie 2,2% i jest o 0,35% wyższa niż średnia dla województwa kujawsko-pomorskiego. Gleby o niskiej zawartości próchnicy tj. poniżej 1,0% stanowią około 6,2 – 7,0% powierzchni użytków rolnych w Polsce, a o średniej zawartości (1,0 – 2,0%) aż 43,0 - 49,8% (Jończyk i in. 2008; Krasowicz i in. 2011; Mocek i Owczarzak 2011). Zgodnie z ustaleniami Komisji Europejskiej zawartość próchnicy w glebie poniżej 1,75% w przypadku Europy poprzedza proces pustynnienia gruntów, które wymagają rekultywacji. Uzyskana z tych obszarów żywność jest niepełnowartościowa. Sytuacja ta jest związana ze wzrostem intensywności użytkowania gleb, stosowaniem uproszczeń w płodozmianie - dominacja roślin zmniejszających zawartość  próchnicy w glebie tj. zbóż, roślin okopowych i rzepaku. W Polsce rośliny zbożowe stanowią aż 75% w strukturze zasiewów.  Również niekorzystnie na bilans materii organicznej w glebach wpływa, wymuszony względami ekonomicznymi, wzrost intensywności produkcji roślinnej przy jednoczesnym zaniechaniu produkcji zwierzęcej (brak nawozów organicznych pochodzących z gospodarstwa). W celu uzyskania wysokich plonów stosuje się tylko nawozy mineralne (Krasowicz i in. 2011). Dlatego w celu ograniczenia ubytków próchnicy glebowej celowe jest stosowanie granulowanych nawozów organicznych o spowolnionym działaniu. Stosowanie nawozów organicznych o spowolnionym działaniu pozwala na uniknięcie ryzyka przenawożenia roślin ponieważ składniki pokarmowe są stopniowo uwalniane z granuli. Tempo uwalniania pierwiastków jest zależne od temperatury i wilgotności gleby, im wyższa temperatura i wilgotność tym tempo uwalniania jest szybsze, a rośliny pobierają je zgodnie z potrzebami pokarmowymi. Stopniowe uwalnianie pierwiastków z granuli nawozowej ogranicza zjawisko wymywania pierwiastków z gleby, które dostając się do wód powodują zjawisko eutrofizacji. Przykładem nawozu organicznego granulowanego o spowolnionym działaniu (90 - dniowe uwalnianie pierwiastków) jest Suprol (Fot. 1.) produkowany od 2014 roku przez firmę Maschiopol z higienizowanych osadów.  Nawóz ten jest zalecany przez producenta do stosowania we wszystkich uprawach rolniczych, ogrodniczych oraz do nawożenia roślin w uprawach hobbistycznych i na trawniki przydomowe.

W celu określenia wpływu nawozu Suprol na wzrost zawartości materii organicznej (próchnicy) w glebie oraz plonowanie wybranych gatunków roślin rolniczych KPODR we współpracy z GPR „Ziarno” z Cichoradza oraz firmą Maschiopol założyli w 2015 roku polową demonstrację upowszechnieniową, którą zlokalizowano na gruntach ornych w Cichoradzu (Fot. 2) W sierpniu 2015 roku rozsiano nawóz Suprol na grunty orne, na których następnie wysiano rzepak ozimy oraz pszenicę ozimą (Fot. 3; Fot. 4).  Warunki pogodowe w okresie styczeń – luty 2016 spowodowały znaczne wymarznięcie rzepaku ozimego (Fot. 5; Fot. 6; Fot. 7.). W okresie wiosennym tj.  13.04.2016 roku wykonano na  obszarze  2,5 ha  siew  buraków cukrowych odmiany  Janosik pochodzącej z Kutnowskiej Hodowli Buraka Cukrowego Sp. zo.o. (Fot. 8). Dokonano również lustracji pól demonstracyjnych pod zasiewami rzepaku ozimego i pszenicy ozimej (Fot. 9; Fot. 10)

 

Fot. 1. Organiczny nawóz granulowany Suprol o spowolnionym 90 dniowym uwalnianiu składników mineralnych (31.08.2015r).

  

Fot. 2. Wyznaczenie poletek polowej demonstracji upowszechnieniowej  Cichoradzu (03.09.2015).

 

Fot. 3. Wschody rzepaku ozimego na polowej demonstracji upowszechnieniowej w Cichoradzu (30.09.2015r.)

 

Fot. 4. Wschody pszenicy ozimej na polowej demonstracji upowszechnieniowej w Cichoradzu (30.09.2015r) 

 

Fot. 5. Wymarznięcie  rzepaku ozimego na polowej demonstracji upowszechnieniowej w Cichoradzu (30.03.2016.r.) 

 

Fot.6. Wygląd rzepaku ozimego – 30.03.2016 Cichoradz 

 

Fot. 7. Wygląd pszenicy ozimej na polowej demonstracji upowszechnieniowej w Cichoradzu – 30.03.2016r. 

 

Fot. 8. Siew buraków cukrowych  na polowej demonstracji upowszechnieniowej w Cichoradzu (13.04.2016.r.) 

Fot. 9. Wygląd pól demonstracji z  rzepakiem ozimym w Cichoradzu (13.04.2016.r.)

 

Fot. 10. Wygląd pól demonstracji z  pszenicą ozimą w Cichoradzu (13.04.2016.r.)

 

Dr inż. Piotr Mirosław Szulc

KPODR w Minikowie