Integrowana ochrona – dlaczego nowe zobowiązanie dla rolników to temat pierwszego wystąpienia na Konferencji Integrowana ochrona ziemniaka jaka odbyła się w Przysieku w dniu 27 marca.

 W spotkanie wzięło udział ponad 100 doradców specjalistów branżowych i rolników specjalizujących się w towarowej i nasiennej produkcji ziemniaków regionu Pomorza i Kujaw. Wykładowcami byli specjaliści Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin – Państwowy Instytut Badawczy Oddział w Jadwisiniei Zakładu Nasiennictwa I Ochrony Ziemniaka w Boninie, Kujawsko Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w  Minikowie oraz firm, które sponsorowały imprezę, BAYER Spółka z o.o. oraz SYNGENTA Sp. z o.o., SOLANA POLSKA Sp. z o.o., EUROPLANT HANDEL ZIEMNIAKAMI Sp. z o.o., Pomorsko-Mazurska Hodowla Ziemniaka Sp. z o.o. z siedzibą w Strzekęcinie,

  To było ważne i potrzebne spotkanie szczególnie ze względu na temat. Integrowana ochrona roślin uprawnych jest bowiem obowiązkiem każdego rolnika już od 1 stycznia 2014 roku. I jak podał Marek Radzimierski specjalista z KPODR Minikowo O/Przysiek, choć rozliczanie  nowych obowiązków w ramach  wymagań „wzajemnej zgodności” w tym zakresie będzie przesunięte w czasie  to rolnik będący podmiotem, do którego kierowane są obowiązki i tak musi im już sprostać. Jakie będą formalne wymogi rozliczania rolników nie jest jeszcze ustalone - potwierdził to w swoim krótkim wystąpieniu przedstawiciel ARiMR oddział Regionalny w Toruniu Łukasz Kowalkowski. Ii w tym jest problem, jednak już dziś na podstawie treści wynikających z definicji wiemy jakie są podstawowe założenia integrowanej ochrony roślin a są nimi:      

  1. 1.      Prowadzenie systematycznego monitoringu występowania i nasilenia organizmów szkodliwych i podejmowanie decyzji o zabiegu środkiem chemicznym tylko w przypadku gdy agrofag przekroczy próg szkodliwości
  2. 2.      Wykorzystanie wszystkich możliwych niechemicznych metod w celu ograniczenia organizmów szkodliwych do minimum poprzez agrotechnikę co oznacza:
  • poprawny  płodozmian
  • właściwy dobór  odmian i przestrzeganie właściwych zasad i technik siewu
  • stosowanie mechanicznej obróbki gleby także z uwzględnieniem wpływu na organizmy niepożądane
  • racjonalne nawożenie
  • stosowania ochrony biologicznej
  • oraz stosowanie ochrony chemicznej tylko w  uzasadnionych przypadkach

3. Wykonanie zabiegu chemicznego zawsze jest możliwe ale pod   warunkiem, że:

  • stwierdzi się przekroczenie wyznaczonego progu szkodliwości
  • maksymalnie ograniczy się ilość używanych środków poprzez redukcję dawek lub ograniczenie liczby wykonywanych zabiegów
  • uwzględni się  selektywność działania preparatu chemicznego
  • wymieniać się będzie substancje czynne aby minimalizować wzrost odporności organizmów szkodliwych
  • sprzęt będzie odpowiednio skalibrowany

 

W związku z tym wiedza z zakresu zrównoważonej uprawy nawożenia i ochrony jest niezbędna, aby nabyć umiejętność wykorzystania zasobów gospodarstwa przy uprawie roślin, które gospodarstwo uprawia lub zamierza uprawiać, aby uzyskiwać stabilne plony z jednoczesnym ograniczeniem pestycydów. Dotyczy to wszystkich upraw w tym ziemniaków, niezależnie od przeznaczenia. Wiedza ta jest  jednym z podstawowych „narzędzi”, jakie rolnik powinien posiąść, aby skutecznie osiągać wyniki produkcyjne i ekonomiczne. Plon, bowiem jest wypadkową nie tylko genów rośliny uprawianej, warunków glebowo klimatycznych, ale także pracy rolnika i umiejętności wykorzystania tej wiedzy poprzez agrotechnikę.  Sukces plonowania zależy od zrównoważonego podejściu do integrowanej uprawy jako całości a podstawą jest wiedza i jej praktyczne wykorzystanie. Pomocne są zawsze doświadczenia innych, zarówno nauki jak i przodującej praktyki. Zachowanie równowagi w glebie poprzez odpowiednią uprawę i płodozmian, zrównoważone podejście do nawożenia, wysiew różnych grup roślin, zmianowanie gatunków, stwarzają swoistą równowagę między różnorodnymi organizmami bytującymi w glebie, także tymi, które stanowią zagrożenie dla plonów. To jest prawdziwy sens zrównoważonej uprawy. Trzeba pomóc rolnikom  w przeniesieniu tej wiedzy do praktyki.

Dr Wojciech Nowacki reprezentujący IHAR PIB O/Jadwisin najpierw nakreślił nam jakie są  aktualnie problemy w produkcji  ziemniaka  a następnie omówił znaczenie odmian i agrotechniki w programie integrowanej ochrony ziemniaka. A dla integrowanej ochrony znaczenie zabiegów uprawowych jest zasadnicze. Uprawa stwarza roślinom optymalne warunki siedliskowe z punktu widzenia procesu budowania plonu ale także organizmom niepożądanym. Nawożenie organiczne i mineralne to czynnik plonotwórczy wpływający na kondycję roślin i w efekcie na plon także roślin niepożądanych a każdy składnik pokarmowy ma swoje przeznaczenie i ważny jest na różnych etapach w procesie wzrostu i rozwoju roślin. Zachwianie równowagi metabolicznej w roślinie będzie prowadziło do osłabienia kondycji roślin i większej ich podatności na działanie patogenów i szkodników. Dla integrowanej ochrony natomiast ważne jest poszukiwanie najlepszych rozwiązań z zakresu stosowania jak najmniejszej ilości pestycydów, jeśli istnieje konieczność ich zastosowania. Ich efektywność zarówno ekonomiczna ale i biologiczna zawsze będzie różna - wynik zniszczenia organizmu niepożądanego, jak i plonu uratowanego na każdym polu będzie inny przy zastosowaniu tej samej dawki środka.  

Zagadnieniom ochrony przed patogenami i innymi organizmami niepożądanymi poświęcili specjaliści z  IHAR z Zakładu w Boninie. Pan. dr Jerzy Osowski skupił się na problemach chorób ze szczególnym naciskiem na zarazę ziemniaka i alternariozę jako 2 najpowszechniejsze i najgroźniejsze choroby dla tego gatunku. Tutaj najważniejsze jest monitoring nie tylko pola ale także warunków pogodowych. Nie wolno zwlekać z zabiegami ochronnymi, gdyż choroby te postępują bardzo szybko. Z kolei dr Tomasz Erlichowski zwracał uwagę na szkodniki i na zmiany jakie następują  w ich rozwoju wynikające ze zmian klimatycznych oraz jak na takie zmiany reagować. Podkreślał także jakie fazy rozwojowe np. stonki ziemniaczanej są najbardziej szkodliwe dla ziemniaka  a jednocześnie wrażliwe na insektycydy i kiedy zabiegi ochronne wykonywać a wszystko z punktu widzenia integrowanej ochrony. Następnie problem zachwaszczenia ziemniaka i rolę zabiegów mechanicznych w uprawie omówił szczegółowo dr Janusz Urbanowicz. Zwrócił też uwagę na wrażliwość niektórych odmian na herbicydy i zwrócił szczególną uwagę na zagadnienie doboru środków do zabiegu zwłaszcza jeśli jest ich kilka,  poprzez właściwy dobór substancji czynnych a nie różnych preparatów ale tylko z nazwy. Chodzi tutaj o stosowanie substancji czynnych skutecznych na dominujące na polu chwasty oraz maksymalne ograniczenie odporności chwastów na herbicydy.

Przedstawiciel firmy chemicznej, Bayer Sp. z o.o. mgr inż. Krzysztof Dunajski jako wiodący sponsor konferencji przedstawił pełną ofertę firmy do ochrony ziemniaka przed chorobami, szkodnikami i chwastami oraz zaprezentował najnowsze propozycje na ten rok. Swoją ofertę przedstawił także firma  Syngenta. Obaj prelegenci podkreślili, że w integrowanej ochronie najważniejsze jest monitorowanie warunków pogodowych i pól pod kątem obecności i nasilenia organizmów niepożądanych. To bardzo ważne.

Jakie będzie przełożenie poruszanych idei i zagadnień  na formalną stronę wymagań wzajemnej zgodności? Można się domyślać ale podstawą na pewno będą monitoring organizmów szkodliwych i rejestracja działań poprzez zapisy pokazujące faktyczny poziom zagrożenia i ułatwiające podjecie decyzji w oparciu o progi szkodliwości. Potrzebna jest także perfekcja w wykonywaniu zabiegów chemicznej ochrony roślin. A to wszystko razem wymaga wiedzy i umiejętności a to duże wyzwanie.

 

 

 

Mgr inż. Marek Radzimierski        

KPODR Minikowo, Oddział w Przysieku